Charisma graag!
Als we het hebben over “charisma” weet bijna iedereen wat ermee bedoeld wordt. Soms kijk je naar iemand en zie je het meteen; Dat is iemand met uitstraling! Maar wat is charisma nu werkelijk? Het is niet tastbaar, je kunt het niet ruiken, niet proeven of horen. Je ziet en voelt het. Wat zie je dan? We zien een man of vrouw die krachtig en authentiek overkomt. Die open en relaxed zichzelf durft te zijn, een persoonlijkheid.
En we voelen dat deze persoon positiviteit uitstraalt. Charisma komt van het Griekse woord Charis wat gratie of gift betekent. Een gift van kracht en leiderschap of het uitstralen van autoriteit. Als we kijken naar de uitleg in de van Dale dan staat er: Charisma=persoonlijke uitstraling. Als we dan kijken bij de uitleg van uitstraling dan staat er: uitstraling= betoverende meeslepende invloed. Wat dus samengevoegd is: persoonlijke, betoverende en meeslepende invloed.
Tot zover is het wel duidelijk maar waar komt het dan vandaan? En waarom heeft de een het wel en de ander niet? Is het überhaupt wel aan te leren of is het aangeboren?
Drie componenten
Een plastisch voorbeeld dat de Engelse godsdienstsocioloog Bryan Wilson
ooit gaf over de essentie van het charismatisch leiderschap: 'Als iemand
naakt over straat rent, terwijl hij roept dat God hem heeft meegedeeld
dat alleen hij de mensheid kan redden van de dreigende ondergang en hij
onmiddellijk een aantal volgelingen krijgt, dan is hij een charismatisch
leider. Als hij geen aanhang krijgt, dan volgt waarschijnlijk opname in
een psychiatrische inrichting'. Je hebt ‘het’ of je hebt ‘het’ niet.
De Duitse Socioloog Max Weber beschouwde begin van de vorige eeuw, het
fenomeen charisma als een eigenschap. Deze hoedanigheid maakt dat mensen
jou anders zien; je bent bijzonder en stijgt boven de rest uit. Je bent
in het bezit van speciale gaven en kwaliteiten. Charismatisch gezag of
charismatisch leiderschap is één van de drie vormen van gezag volgens Max
Weber. Deze vorm van gezag is enkel gebaseerd op de persoonlijke
kwaliteiten van de leider en de erkenning daarvan door zijn volgelingen.
Denk aan J.F. Kennedy bijvoorbeeld of Bhagwan Sri Rajneesh. De tweede
vorm is, volgens Weber, traditioneel gezag dat gebaseerd is op afkomst
van de leider. Wat wil zeggen dat je gezag krijgt toegeschreven omdat je
beroemd bent. En niet omdat je het zelf bezit. Denk aan Lady Diana die
voordat ze met Prins Charles trouwde een nietszeggende schooljuf was.
Gezag houdt niet automatisch in dat diegene ook charisma heeft. Hoewel
dat in het algemeen wel wordt aangenomen, zoals dus bij Lady Diana. De
laatste vorm is rationeel-legaal gezag dat is gebaseerd op de positie die
de leider bekleedt. Een goed voorbeeld is Hitler in dit geval en ook die
wordt gezien als een man met charisma. Wat meteen duidelijk maakt dat
charisma ook levensgevaarlijk kan zijn bij een persoon met de volstrekt
foute ideologie Je kunt dus stellen dat je voor een groot charisma in
ieder geval een van deze bovenstaande componenten nodig hebt. Wat
neerkomt op gezag in welke van deze drie vormen dan ook. Gezag is
leiderschap en dat valt te leren als je van nature geen leider bent.
Valt charisma dan aan te leren? Of is het toch een gift van moeder natuur?
Aura
Men zegt wel eens; Die heeft een sterke aura. Ook daarmee wordt de uitstraling van iemand bedoeld.
Een aura is individueel en bestaat uit heel subtiele materie. Aura = straalt uit, ons lichaam wordt omgeven door een groot energetisch veld zoals al het tastbare op aarde. Dit veld is ongeveer 75cm tot 1m rondom ons lichaam en is onze persoonlijke ruimte. Sommige mensen hebben een grote aura en anderen een kleinere, afhankelijk van het type persoon. Mensen die open, positief en optimistisch in het leven staan hebben eerder een grotere aura dan mensen die pessimistisch, depressief en chagrijnig door het leven gaan.
Mensen met charisma hoeven niet per sé een grotere aura te hebben, maar hebben wel een meer krachtige aura. De aura is de afdruk van onze ziel die ons omringt, als het ware. Die ziel is dus twee keer zo groot als het fysieke lichaam. Stel je maar eens voor dat een wildvreemde pal voor jou komt staan en een praatje begint. Je voelt je dan ongemakkelijk omdat hij in jouw aura dringt en geen respect toont voor jouw persoonlijke ruimte. Je bent geneigd een stap terug te doen. Die ruimte is alleen bestemd voor intimi om ongevraagd te betreden.
Mensen die een grote aantrekkingskracht uitoefenen, hebben dat ook energetisch, in positieve of in negatieve zin. Ze vallen op, dus ook in die non-verbale taal.
Gemene deler
Als we nu eens alle kenmerken van een charismatisch iemand benoemen dan mag je toch verwachten dat we een gemene deler vinden die duidelijkheid verschaft?
Kenmerken van een persoon met charisma:
| Enthousiasme | Open | Positief | Kwetsbaar |
| Autoriteit | Kennis | Inspirerend | Aanstekelijk |
| Geloof in jezelf | Overwicht | Authentiek | Visueel |
| Niet te beïnvloeden | Heldere communicatie | Zelfvertrouwen | Zelfverzekerd |
Nu benoemen we alles dat aan te leren valt:
| Kennis | Visueel | Helderecommunicatie | Enthousiasme |
| Open | Positief | Autoriteit |
Dan vallen deze kenmerken nu weg en blijven er een aantal over die horen bij een natuurlijk of aangeboren charisma:
| Kwetsbaar | Geloof in jezelf | Niet te beïnvloeden |
| Inspirerend | Overwicht | Zelfvertrouwen |
| Aanstekelijk | Authentiek | Zelfverzekerd |
Deze negen kenmerken kunnen we ineenschuiven tot drie hoofdcategorieën.
INSPIREREND - AUTHENTIEK - ZELFVERTROUWEN
Een inspirerende persoon stelt zich open (kwetsbaar) op naar de buitenwereld en heeft een aanstekelijke, bezielde manier van betogen.
Een authentieke persoon is altijd volledig zichzelf, dus “echt” en staat dus dicht bij zijn kern. Hij gelooft rotsvast in zichzelf en heeft daardoor een natuurlijk overwicht .
Iemand met zelfvertrouwen komt zelfverzekerd over en is daardoor ook niet te beïnvloeden.
Onderling komen deze eigenschappen ook weer overeen. Iemand die in zichzelf gelooft en zichzelf is zal zich nooit laten beïnvloeden door anderen, hij volgt immers de weg van zijn ziel. Vandaar ook de bezielde en aanstekelijke manier van betogen door het grote zelfvertrouwen wat hier uit voortvloeit. En vandaar ook het overwicht van een leider met aangeboren gezag. Nu weten we dus ook waarom Jezus Christus een dergelijk enorm charisma had.
Charisma vergroten
Hoe kun je nu zelf je charisma vergroten? Of, als die niet is aangeboren,
je uitstraling positief vergroten?
Er zijn een aantal richtlijnen die je
kunt gebruiken om een betere en positievere uitstraling te krijgen, om
beter over te komen:
Ten eerste je lichaamshouding; sta rechtop en ontspannen met open handen.
Kijk opgewekt en open in het rond. Glimlach naar mensen die jou aankijken
en kijk terug. Het moet relaxed maar wel geïnteresseerd overkomen en ook
weer niet te nonchalant. Arrogantie is uit den boze, zelfverzekerd
overkomen is goed.
Heldere communicatie, wees duidelijk en gebruik oneliners: ‘I have a
dream’.
Articuleer correct en breng jouw boodschap beeldend over. Zorg
dat je weet waar je over praat. Straal dynamiek uit door te menen wat je
zegt. Leer een vlotte spreektaal aan met een redelijk tempo, zwak het
tempo af om spanning op te bouwen voor je iets belangrijks gaat zeggen en
breng dat dan wat luider.
Draag een visie uit waardoor mensen weten waar jij voor staat en wat zij
ermee opschieten.
Breng deze visie positief en krachtig over. Laat merken
dat je één bent met de toehoorders en weet wat hen beweegt. Wees zelf ook
een goede toehoorder in plaats van alleen een spreker.
Kleed je verzorgd en aantrekkelijk. Het oog wil ook wat!
Charisma zit
niet in een knap uiterlijk, wel in een aantrekkelijk uiterlijk. En dat
bereik je niet alleen door de kapper en een mooi pak maar ook door
gezondheid uit te stralen.
Visualiseer om je woorden kracht bij te zetten maar overdrijf niet.
Eén
keer met je vuist op tafel slaan is indrukwekkend, meerdere keren is
irritant. Maak oogcontact met je toehoorders en knik ze toe, mensen
vinden het prachtig op die manier aandacht te krijgen. Ze geloven dan,
dat wat jij zegt voor hen persoonlijk bedoeld is.